Stichting tegen kanker - preventiebericht
Alcohol en kanker
Alle alcoholische dranken bevatten ethanol, een bewezen kankerverwekkende stof. Mogen we er daarom helemaal geen drinken? In de praktijk kan met mate drinken de risico’s beperken. Maar welke risico’s precies?
Alcohol, een risicofactor voor heel wat kankers
Alcohol is betrokken bij de ontwikkeling van verschillende kankers, zowel bij mannen als bij vrouwen. De stof wordt gelinkt aan een verhoging van het risico op kankers van de mond, keel (farynx en larynx), de slokdarm, dikke darm en rectum, lever en borst. De kankerverwekkende werking van alcohol zou te wijten zijn aan twee verschillende mechanismen.
© PHOTOALTO
Ten eerste is er het directe contact tussen de alcohol en bepaalde weefsels in ons lichaam, zoals het slijmvlies van de pharynx en de slokdarm. Door de cellen zwakker te maken, bevordert alcohol het ontwikkelen van kankers én de opname van andere kankerverwekkende stoffen, in het bijzonder die uit tabaksrook.
Het tweede, meer indirecte effect komt voort uit de afbraak van alcohol door het lichaam. Hierdoor komt er acetaldehyde vrij, een kankerverwekkende stof. Normaal gezien verdwijnt deze geleidelijk aan uit het lichaam, maar bij zware gebruikers of bij mensen die door genetische redenen deze stof niet volledig kunnen elimineren kan de concentratie verhoogd blijven.
Tot slot willen we nog even opmerken dat het risico op kanker evenredig is aan de verbruikte dosis, zonder drempeleffect! Dat wil zeggen dat zelfs een gematigde alcoholconsumptie het risico op kankers verhoogt.
Geniet met mate
Dat is uiteraard gedegen advies. Maar wat is nu precies de definitie van ‘met mate’? Dat is niet zo eenvoudig, want de afbraak van alcohol door het lichaam verschilt van persoon tot persoon. En bovendien kunnen andere risicofactoren (tabaksgebruik, bijvoorbeeld) het kankerverwekkende effect van alcohol verhogen.
U kunt de risico’s beperken – maar niet doen verdwijnen – door zich te beperken tot :
- één glas alcoholhoudende drank per dag voor vrouwen van elke leeftijd en mannen boven de 65;
- twee glazen alcoholhoudende drank per dag voor mannen onder de 65.
Onder alcoholhoudende drank verstaan we een standaardglas wijn (10 à 12 cl), bier (25cl) of sterkedrank (3 cl). De aangeraden hoeveelheid voor vrouwen ligt lager omdat hun organisme er langer over doet om alcohol af te breken.
Het risico hangt voornamelijk af van de gebruikte hoeveelheid alcohol, en niet van het soort drank. Anders gezegd: alle soorten alcoholhoudende drank (wijn, bier, aperitieven etc.) zijn kankerverwekkend.
In sommige gevallen wordt geheelonthouding sterk aangeraden
Door met mate alcohol te gebruiken, beperkt u de risico’s: maximum 1 glas/dag voor vrouwen van alle leeftijden en mannen boven de 65, 2 glazen/dag voor mannen onder de 65. De enige manier om elk risico te vermijden is geheelonthouding. Daarom wordt deze aangeraden aan bepaalde categorieën mensen :
- aan zwangere vrouwen, omwille van de voor de hand liggende reden dat alcohol de ontwikkeling van de foetus verstoort;
- aan vrouwen met een verhoogd risico op borstkanker, namelijk vrouwen met meerdere naaste verwanten die borstkanker kregen. Hetzelfde geldt voor vrouwen die al een borstkanker gehad hebben;
- aan jongeren onder de 18, een categorie die specifieke risico’s vertoont in verband met alcohol omdat hun organisme nog in volle ontwikkeling is.
Alcohol en een jong lichaam: een gevaarlijke combinatie
Alcohol heeft een veel grotere impact op het organisme van jongeren dan op dat van volwassenen. Bij jongeren is het lichaam nog in volle ontwikkeling en daardoor bijzonder gevoelig voor de schadelijke effecten van alcohol. De ontwikkeling van de hersenen, de longen, het hormonale systeem, het beendergestel … kan zwaar verstoord worden door alcohol. Daarom wordt jongeren aangeraden geen alcohol te drinken voor hun 16e, en geen sterkedrank voor hun 18e.
Jammer genoeg zijn jongeren een van de favoriete doelwitten van producenten van alcoholhoudende dranken. Denk maar aan alcopops – voorgemixte combinaties van limonade en sterkedrank – die speciaal voor hen ontwikkeld werden. De bijzonder zoete smaak van deze drankjes maskeert de smaak van de alcohol. Soms worden ze ten onrechte beschouwd als simpelweg ‘verbeterde’ limonades, terwijl ze meestal meer alcohol bevatten dan pilsbier. Dat leidt vaak tot een overdreven consumptie, met alle schadelijke gevolgen van dien. Bijvoorbeeld: een verhoogd risico om kanker te ontwikkelen later in het leven.
Energy drinks en alcohol
Een Amerikaanse studie uitgevoerd door de Food and Drug Administration (Amerikaans agentschap voor de regularisatie van medicijnen) bij 1 000 studenten wees onlangs energiedrankjes of energy drinks aan als een factor die alcoholisme bij jongeren bevordert. Deze populaire drankjes bevatten hoge dosissen cafeïne en/of andere substanties die verondersteld worden de concentratie te verhogen of meer energie geven.
In combinatie met alcohol maskeren deze drankjes de staat van dronkenschap. De gebruiker voelt zich minder dronken dan hij eigenlijk is, wat hem tot nog meer drinken aanzet. Maar de effecten op het organisme en het gedrag van de drinker zijn daarentegen wel aanwezig! De gevolgen kunnen zwaar doorwegen op korte termijn (rijden onder invloed, slaapstoornissen, coma, etc.) én op lange termijn (vroeg alcoholisme en alle gevolgen van dien: verschillende ziektes zoals bepaalde kankers).
Alcohol en tabak: schadelijke invloed op de doeltreffendheid van behandelingen tegen kanker
Dat alcohol en tabak belangrijke risicofactoren zijn voor heel wat kankers, is een bewezen feit. Een studie in Scandinavische landen, over een periode van 50 jaar, heeft aangetoond dat de consumptie van tabak en alcohol niet alleen tot kanker kan leiden, maar ook een nefaste invloed heeft op de behandeling tegen kanker. Concreet geeft de studie aan dat het risico op overlijden gedurende de eerste drie maand die volgen op de behandeling, veel hoger ligt bij patiënten die in buitensporige mate roken of drinken.
De resultaten van deze studie bewijzen nogmaals het belang van een gezonde leefstijl. Op de website van de Stichting vindt u allerhande tips die u op de goede weg helpen. Neem een kijkje op www.kanker.be, rubriek Preventie.
Meer informatie over de risico’s in verband met alcohol?
De Stichting tegen Kanker heeft twee brochures over alcohol. De eerste, ‘Alcohol en kanker’ informeert u over de verbanden tussen alcohol en kankers, en geeft tips om de risico’s te beperken. De tweede, ‘Alcohol nuchter bekeken’, bevat meer algemene informatie en is vooral gericht op jongeren en jongvolwassenen.
U kunt deze folders gratis bestellen via onze website www.kanker.be, rubriek Publicaties, of per telefoon op het nummer 02/733.68.68.
Bronnen: Stichting tegen Kanker - Informa Healthcare - Acta Oncologica
Blijf niet zitten met overgewicht
De Stichting tegen Kanker berekende dat alle Belgen samen zo’n 45 000 ton, of het gewicht van 900 treinwagons, teveel wegen. Overgewicht verhoogt het risico op hart- en vaatziekten en diabetes, maar ook op bepaalde vormen van kanker zoals borst- en dikkedarmkanker. Het verminderen van overgewicht én van alle andere risicofactoren op kanker, zou de incidentie van kankers sterk kunnen doen dalen. Gezond en gevarieerd eten en voldoende fysieke activiteit spelen hierbij een belangrijke rol.
©iStockphoto.com/©
Blijf zo slank mogelijk
Een gezond gewicht behouden of nastreven – door voldoende fysieke activiteit en een evenwichtige voeding – is zowel voor jongeren als volwassenen een belangrijke factor die verschillende kankertypes kan helpen voorkomen. Daarom houdt de Stichting een pleidooi voor het voorkomen of kwijtspelen van overgewicht. Elke dag nemen we energie in en verbruiken we energie. De kwestie is het juiste evenwicht tussen beide te vinden. Wanneer de energie- (of calorie-) inname hoger is dan het verbruik, ontstaat overgewicht.
De energie-evenwichtige levensstijl
Een “energy-balanced lifestyle” (evenveel verbruik als inname van calorieën) is geen makkelijke klus. Wie echter met volgende tips aan de slag gaat, is al een heel eind op de goede weg...
- Gezonde en evenwichtige voeding
Als u vaak voedingsmiddelen met een hoge energiedichtheid (>250 kcal per 100g) eet, dan moet u uiteraard ook meer energie verbranden om uw gewicht op peil te houden. In frisdranken zitten ook erg veel calorieën – zij bestaan soms voor meer dan 10% uit suiker! Als u graag ‘fastfood’ eet, doe dat dan weloverwogen en met mate. Er zijn trouwens meer nadelen aan verbonden dan alleen de gewichtstoename: vermoeidheid, futloosheid, onzuivere huid, ...
- Voldoende fysieke activiteit
Beperk zittende gewoontes! Onze sedentaire levensstijl is zeker geen bondgenoot van een gezonde leefstijl. Iedere dag minstens 30 minuten matig lichamelijk actief zijn (gelijk aan stevig wandelen), helpt het risico op zowel kanker als hart- en vaatziekten te verminderen.
BMI: Body Mass Index
Het verkrijgen of behouden van een gezond gewicht is – naast stoppen met roken voor de rokers – één van de belangrijkste manieren om het risico op kanker te verlagen. Als volwassene voorkomt u best een toename van de middelomtrek (en de daar vaak aan gekoppelde gewichtstoename). Vanaf 21 jaar dient u op uw BMI-waarden te letten. Uw BMI berekent u door uw gewicht in kg te delen door het kwadraat van uw lengte in meter (bijvoorbeeld, voor een persoon van 75 kg en 1m85 : 75 / 1,85² = 21,9 kg/m²). De ondergrens van een gezond gewicht ligt op 18,5 kg / m² en de bovengrens op 25 kg / m². We spreken over zwaarlijvigheid bij een BMI-waarde tussen de 25 en 30 kg /m² en over obesitas bij een BMI-waarde van meer dan 30.
Met mate kunnen alle smaken!
U hoeft zich uiteraard niet te onthouden van al wat u lekker vindt. De vuistregel blijft: geniet met mate, en probeer te verbruiken wat u inneemt. Maar er is ook veel lekkers dat weinig calorieën bevat. Ter vergelijking: een flesje water, een nectarine en een appel bevatten samen 78 kcal, veel vitaminen en vezels. Met zo’n tussendoortje zal u niet snel terug honger krijgen. Één frisdrank en één chocoladesnack bevatten samen 550 kcal, veel vet en veel suiker. Dat zijn vooral ‘lege’ calorieën. Zij bevatten geen nuttige voedingsstoffen en het lichaam heeft de neiging die om te zetten in vetweefsel. U hoeft deze snacks niet af te zweren, maar ga er bewust mee om. Weet ook dat bepaald snoepgoed minder calorieën bevat. Om u een idee te geven wat wel met mate kan: enkele voorbeelden van snacks die ongeveer 150 kcal bevatten:
• 35g koeken, marsepein, nougat of cake
• 25g chocolade
• 2 bollen ijs of 1 bol + hoorntje of 1 bol + slagroom
• 1 grote granenkoek
• 1 klein zakje chips
• 25cl frisdrank
Handig hulpmiddeltje
"Mijn actieve voedingsdriehoek", een permanent interactief computerprogramma
De interactieve voedingsdriehoek geeft een volledig gepersonaliseerd advies : als uw levensstijl “energy-balanced” is, tekent het programma voor u een mooie gelijkbenige driehoek. Als er bijsturing nodig is, verklapt de vorm van uw eigen vervormde voedingsdriehoek u de werkpunten. Dit en nog veel meer is te vinden op: www.mijndriehoek.be.
Bronnen: Stichting tegen Kanker
& Food, Nutrition, Physical Activity and the Prevention of Cancer: a global perspective, World Cancer Research Fund, 2007
Leefmilieu en kanker
Hebben ons leefmilieu en kanker iets met elkaar te maken? En indien het antwoord op die vraag ‘Ja’ is: wat zijn de gevaren dan precies? Kunnen we ons beschermen en hoe?
Het woord ‘leefmilieu’ omvat alle fysieke, chemische en biologische factoren waaraan de mens tijdens zijn leven en op het werk wordt blootgesteld.
De Stichting tegen Kanker krijgt regelmatig vragen rond dit onderwerp: “Is het waar dat deodorants borstkanker kunnen veroorzaken? Kan bellen met mijn gsm de vorming van een tumor veroorzaken? Is het met al die pesticiden nog wel verantwoord om fruit te eten?” ©iStockphoto.com/©
Daarnaast stellen we vast dat er heel wat tegenstrijdige opinies de ronde doen, die soms niets meer met de waarheid te maken hebben.
Tijd voor duidelijkheid!
Heel wat chemische producten worden met de vinger gewezen, omdat ze alomtegenwoordig zijn in het dagelijkse leven. Sommigen onder hen bezitten mutagene eigenschappen. Dat wil zeggen dat zij wijzigingen in ons DNA kunnen veroorzaken, en deze wijzigingen kunnen kanker in de hand werken. Vandaar dat ze angst veroorzaken bij het grote publiek!
In dit preventiebericht staan we stil bij enkele onderwerpen uit de pocket ‘Leefmilieu en kanker, een ruime kijk’, recentelijk uitgegeven door de Stichting tegen Kanker. De verschillende verdachte producten worden er geklasseerd in functie van hun voornaamste manier van opname (via de huid, de longen of de spijsvertering).
Chemische producten die opgenomen worden via de huid
Haarkleurmiddelen
Het gebruik van haarkleurmiddelen wordt vermeld als een risicofactor voor bepaalde kankers. Toch is er een verschil tussen persoonlijk of beroepsmatig gebruik. Recente studies tonen geen enkel betekenisvol risico aan rond het particulier gebruik van haarkleurmiddelen. Toch is extra onderzoek nodig om er zeker van te zijn dat producten die onlangs op de markt zijn gebracht niet schadelijk zijn op lange termijn. In tussentijd kunt u, indien u ongerust bent, het blootstelllingsniveau beperken door:
• enige tijd te laten tussen kleurspoelingen;
• handschoenen te gebruiken wanneer u het middel aanbrengt.
Kappers raden we aan de gebruiksregels na te leven en eventuele veiligheidsmaatregelen in acht te nemen.
Deodorant
Het gerucht dat er een verband bestaat tussen borstkanker en het gebruik van deodorants (en antitranspiranten) heeft geen enkele wetenschappelijke basis. De eerste geruchten rond de schadelijke effecten van deodorant ontstonden na een studie bij slechts twintig vrouwen, zonder controlegroep. Allereerst nestelen borstkankers zich op zekere afstand van de oksels (5 tot 7 cm). Daarenboven worden stoffen in tegengestelde richting afgevoerd via het lymfestelsel: van de borst naar de oksel en niet omgekeerd, zoals wordt verondersteld bij een verband tussen deodorant en borstkanker. Er zijn geen bijzondere aanbevelingen nodig. Er is geen enkele reden om deodorants niet meer te gebruiken.
Chemische producten die opgenomen worden via de longen
Fijn en ultrafijn stof
Fijne en ultrafijne deeltjes hebben respectievelijk een doorsnede van 10 en 2,5 microns (1 micron of 1 µ = 1 duizendste millimeter) en zweven in de lucht. Ze zijn hoofdzakelijk afkomstig van het autoverkeer, verwarming van huizen en industriële activiteiten. Ze hebben een ‘kern’ waar verschillende samenstellingen zich aan kunnen vasthechten.
Studies uitgevoerd door de Europese Commissie komen met alarmerende resultaten: in België zouden er jaarlijks bijna 13 000 personen ten gevolge van de blootstelling aan fijn stof vroegtijdig overlijden. Dat zijn voornamelijk bejaarden en mensen die ook met andere aandoeningen kampen. Bovendien tonen internationale studies aan dat vooral kinderen bijzonder gevoelig zijn voor luchtverontreiniging.
De nieuwe Europese normen (Euro 5) verplichten het gebruik van filters tegen fijn stof op alle nieuwe dieselvoertuigen sinds 1 september 2009. Zo’n filter houdt tot 90% van de gevaarlijke deeltjes tegen, waaronder ultrafijn stof.
Organische solventen
Organische solventen zijn chemische stoffen die men gebruikt in tal van industriële en huishoudelijke producten voor het schoonmaken of verdunnen van bijvoorbeeld verf of vernis. Herhaalde blootstellingen aan lage dosissen via de longen (of huid, ogen of bij inslikken) tasten het ademhalingsstelsel, de lever en de nieren aan.
Indien het gebruik van solventen onvermijdbaar is, neemt u best de volgende voorzorgsmaatregelen:
• lees het etiket aandachtig en volg de gebruiksaanwijzingen;
• ventileer de ruimte waar de solventen worden gebruikt goed;
• draag handschoenen en beschermende kledij om contact met de huid te vermijden;
• bewaar ongeopende en gebruikte solventen in een goed geventileerde ruimte.
Chemische producten die opgenomen worden via de voeding
Voedseladditieven
Een voedseladditief is een chemische stof die opzettelijk aan een voedingsmiddel wordt toegevoegd, om de houdbaarheid te verlengen, het voedsel een aantrekkelijk kleurtje te geven en/of de smaak te verrijken. De bekendste voedseladditieven zijn zoetstoffen, waaronder aspartaam, cyclamaat en sacharine. Zij worden voornamelijk gebruikt in lightdranken of in tabletvorm, om toe te voegen aan bijvoorbeeld koffie of thee.
Geen enkele serieuze wetenschappelijke studie heeft een verband gevonden tussen het gebruik van aspartaam en kanker. Cyclamaat en sacharine bevorderen de incidentie van kanker bij dieren, maar enkel wanneer ze in heel hoge dosissen worden toegediend. De huidige wetgeving beperkt het gebruik van zoetstoffen echter tot niveaus die geen gevaar vormen.
Pesticiden
Onder ‘pesticiden’ verstaan we organische stoffen die men gebruikt om gewassen te beschermen tegen plantaardige ziekten, onkruid en schadelijke organismen en ongedierte. We weten al langer dat bepaalde pesticiden kankerverwekkend zijn voor muizen en ratten. Laboratoriumtesten hebben dat meermaals aangetoond. Maar hoe zit het bij de mens?
Onderzoek bij consumenten toont aan dat kinderen kwetsbaarder zijn voor blootstelling aan pesticiden. Mogelijke redenen zijn hun snelle groei en ontwikkeling, en de specifieke manier van blootstelling. Wanneer ze op een met pesticiden behandeld grasperk of in een met pesticiden behandelde tuin spelen, lopen ze meer kans dan een volwassene om blootgesteld te worden aan deze stoffen.
Bron: Stichting tegen Kanker.
Meer info?
Bestel gratis de pocket ‘Leefmilieu en Kanker, een ruime kijk’
via 02/733.68.68 of info@kanker.be
Hoe de zon te vriend houden?
De zon is gezond. Meer nog, de zon is onmisbaar. Zonnestralen leiden tot de productie van vitamine D, werken voor sommigen als natuurlijk antidepressivum, versnellen botherstel en verstevigen ons skelet. Maar ook voor de bron van zoveel goeds geldt: overdaad schaadt.
In 2006 kregen bijna 2 500 Belgen een vorm van huidkanker. En in 80 à 90% van de gevallen is de zon de risicofactor die aan de basis van de ziekte lag. Het is dus aangewezen om u verstandig aan de zon bloot te stellen. Een zonnebader die oplet is er twee waard. Daarom wijden wij dit e-preventiebericht aan de zon.
©iStockphoto.com/©
UV A, UV B, UV wat?
De invloed van de zon komt voornamelijk van haar ultraviolette straling. Er zijn drie types UV-stralen: UV A, UV B en UV C. Gelukkig dringen de meest agressieve stralen, de UV C, niet door de ozonlaag. Het grootste deel van de straling die ons bereikt, bestaat uit UV A. Deze veroorzaken een vroegtijdige veroudering omdat ze de elastische vezels van de huid aanvallen. En in hoge doses kunnen UV A-stralen zelfs het afweersysteem van de huid aantasten.
Een kleiner deel van de zonnestralen die het aardoppervlak bereiken, bestaat uit UV B. In onze contreien zijn deze het meest intens tijdens de zomermaanden, van 11 tot 15 uur. UV B veroorzaakt zonnebrand en kan tot mutaties in de genen van de huidcellen leiden. Een overdreven blootstelling aan UV-stralen (zowel UV A als UV B) kan huidkankers in de hand werken.
Zonnebanken werken met grote hoeveelheden UV A en bereiden in geen geval de huid beter voor op de natuurlijke UV-straling. In tegendeel, kunstmatige en natuurlijke UV-stralen cumuleren hun schadelijke effecten. Dus hoe meer u onder de zonnebank ligt, hoe minder u zich zou mogen blootstellen aan de zon. Daarom raden wij zonnebanksessies af.
Zon en kanker
Zonnestralen, met name de UV A- en UV B-stralen, zijn de voornaamste risicofactor voor huidkanker. Huidcarcinomen zijn kankers die zich in de opperhuid ontwikkelen. De symptomen die op deze kankers kunnen wijzen, zijn:
- Asymmetry: is de vlek opvallend asymmetrisch?
- Border: is de boord onregelmatig (gekarteld, landkaartvormig)?
- Color: heeft de vlek verschillende kleuren in een complex, wanordelijk patroon (tinten bruin, rood, grijs, wit, blauw, roos, zwart)?
- Diameter: is deze groter dan 6 mm?
- Evolution: is de pigmentvlek veranderd (jeuk, bloeding,…)?
Kankers die ontstaan in de pigmentcellen van de huid heten melanomen. Deze vorm van huidkanker is het meest agressief. Hij kan zich snel verspreiden. Daarom mag u bepaalde mogelijke alarmsignalen niet verwaarlozen. Een nieuwe moedervlek, wijzigingen aan de rand of de kleur van moedervlekken, jeuk, bloedingen of het verschijnen van een korst zijn symptomen die op kanker kunnen wijzen. Wanneer een huidletsel na een maand niet geneest, doet u er goed aan een dokter te raadplegen. Panikeren bij elk vlekje is niet nodig, enkel een huidspecialist kan uitsluitsel geven over de aard van het symptoom.
Verantwoordelijk omspringen met zonnebaden
Niet iedereen reageert hetzelfde op de zon. Mensen met een bleke huid en kinderen moeten extra opletten, net zoals mensen met veel moedervlekken (meer dan 50) of zij die al huidkanker gehad hebben. Iedereen heeft natuurlijk baat bij verstandig zonnen, al was het maar om pijnlijke zonneslagen te vermijden. Een directe blootstelling zonder bescherming, zeker tijdens de heetste uren van de dag, kunt u best vermijden. U optimaal beschermen doet u door in de schaduw te blijven, een droog T-shirt te dragen, een petje en zonnebril op te zetten en u regelmatig in te smeren.
Zonnebrandcrème: het summum van bescherming?
Zonnebrandcrème komt van pas, maar biedt in geen geval absolute bescherming tegen de schadelijke gevolgen van de zon. Voor een optimale werking willen wij u enkele richtlijnen meegeven, zowel bij de aankoop als bij het gebruik. Allereerst moet u goed op de verpakking kijken of de crème beschermt tegen UV A én UV B. Vele crèmes beschermen enkel tegen UV B.
Ga ook voor een voldoende hoge beschermingsfactor, minimum 15 voor volwassenen en 30 voor kinderen. En weet dat zonnebrandcrème kan vervallen. Het restje dat nog in de kast staat van vorig jaar, heeft ongetwijfeld veel van zijn beschermend effect verloren.
Zonnebrandcrème moet om de twee uur op een droge huid aangebracht worden. Vergeet niet uw nek, uw oren en uw neus in te smeren. Deze zones zijn erg gevoelig voor zonnebrand. Zit u in de buurt van water, ga dan voor een waterresistente crème. Gebruind zijn wil trouwens niet zeggen dat u buiten gevaar bent. U blijft best zonnebrandcrème aanbrengen, zelfs na meerdere dagen zon. En gebruik zonnebrandcrème bovenal niet als excuus om uren in de zon te blijven zitten!
Kinderen verdienen extra aandacht
Onze huid heeft een bepaalde "beschermingsreserve". Deze neemt af in de loop van ons leven. Bij kinderen gebeurt dit sneller. Deze reserve noemen we het zonnekapitaal. Het aantal keer en de mate waarin iemand verbrand – vooral tijdens de kinderjaren – hebben een rechtstreekse band met het risico op huidkanker. Het is dus van groot belang kinderen op de juiste manier te beschermen. Dat is de taak van de volwassenen! Bedek hun hoofd, bescherm hun ogen, geef ze een droog T-shirt en smeer hen in met zonnebrandcrème.
De kinderen tussen 0 en 12 kunnen in de zomermaanden op de heetste uren van de dag (11 – 15 uur) trouwens best uit de zon blijven. In de maand april gaat de campagne 'Verstandig zonnen' van de Stichting tegen Kanker van start. Daar zetten we deze adviezen nog eens duidelijk op een rijtje. We richten ons op kinderdagverblijven, kleuter- en lagere scholen, speelpleinwerkingen en andere organisaties die buitenactiviteiten voor kinderen organiseren. Zo willen we hen motiveren om kinderen verstandig bloot te stellen aan de zon.
Meer info?
Wenst u meer te weten over zonnepreventie? Neem gerust een kijkje op onze website www.kanker.be, rubriek ‘Preventie > zon’. Vanaf april zetten we de campagne ‘Verstandig zonnen’ extra in de verf met een speciale pagina op onze website.
De Stichting tegen Kanker stelt heel wat folders en brochures rond kankerpreventie gratis ter beschikking. We snijden vele onderwerpen aan: voeding, alcohol, zonnen, tabak, ... Deze folders en brochures zijn te downloaden op onze website www.kanker.be onder de rubriek 'publicaties'. U kunt ze ook bestellen op het nummer 02/733.68.68.
Bron: Stichting tegen Kanker
Luister naar wat uw lichaam vertelt: 10 signalen voor kanker
Wanneer mensen het over kanker hebben, denken ze vaak aan pijn. Toch is een kanker op zich zelden pijnlijk, zeker in het beginstadium. Het is pas wanneer een kanker begint binnen te dringen in omliggende of elders gelegen organen, of bloedvaten en zenuwen samendrukt, dat er pijn kan optreden.
Maar dan is het gezwel meestal al behoorlijk groot en de ziekte dus al gevorderd. Toch zijn er enkele signalen die op kanker in een beginstadium kunnen wijzen. Deze signalen herkennen en ermee naar de dokter gaan voor advies is waar het op aankomt.
Aanhoudende problemen aanpakken
De symptomen die we aanhalen in dit e-preventiebericht wijzen vaak op andere ziektes, die niets met kanker te maken hebben. Wat van belang is, is dat u alert bent voor veranderingen in uw lichaam en daar op de gepaste manier op reageert, zonder u onmiddellijk en misschien nodeloos ongerust te maken. ©iStockphoto.com/© Steve Cole
Paniek is nergens voor nodig. Een gepaste reactie is een dokter
raadplegen wanneer symptomen terugkeren of langer dan twee weken aanhouden.
Ga naar uw dokter in alle vertrouwen
Wie tijdig naar de dokter stapt, hoeft niet in twijfel te leven. Een arts kan vertellen waar de symptomen op wijzen. Indien het niet om kanker gaat, is het evenzeer belangrijk de oorzaak van een (aanhoudend) probleem op te sporen. De arts kan uw ongemak verhelpen of u op een andere manier helpen.
Als het dan toch om kanker gaat, geeft een tijdige en correcte diagnose de beste genezingskansen. Ook is een behandeling tegen een beginnende kanker meestal minder zwaar dan een behandeling tegen een kanker die al enige tijd om zich heen grijpt.
Signalen van het ademhalingsapparaat
Rokers in het bijzonder, maar toch ook de niet-rokers, moeten opletten bij problemen aan de keel en longen. Symptomen die kunnen wijzen op kankers van het ademhalingsapparaat zijn blijvende heesheid, blijvende hoest en bloederige fluimen.
Signalen van het spijsverteringsstelsel
De symptomen die kunnen wijzen op kankers van het spijsverteringsstelsel zijn: chronische veranderingen in het stoelgangpatroon (aanhoudende diarree of constipatie, afwisseling van de twee) en bloedsporen in de ontlasting.
Slokdarmkankers kunnen zich aankondigen doordat ze soms slikproblemen veroorzaken. Wat de maag betreft zijn aanhoudende maagproblemen of een onverklaarbaar gewichtsverlies symptomen die op kanker kunnen wijzen. En ook wanneer een wond in uw mond na twee weken nog niet genezen is, raadpleegt u best een dokter.
U mag echter niet vergeten dat deze problemen vele oorzaken kunnen hebben. Darmproblemen kunnen bijvoorbeeld een gevolg zijn van een wijziging in uw eetpatroon. Overhaaste conclusies kunt u best vermijden; enkel een dokter kan u vertellen waar uw symptomen op wijzen.
Signalen van het urogenitaal gebied
Mannen moeten letten op plasproblemen, een knobbeltje aan de teelbal of bloed in urine of sperma. Bij vrouwen zijn abnormaal bloedverlies (vaginaal, buiten de maandstonden of na de menopauze) alsook bloed in de urine mogelijke symptomen van kankers van het urogenitaal gebied.
Toch wijzen deze afwijkingen niet per se op kanker. Plasproblemen bij mannen zijn bijvoorbeeld vaak te wijten aan een goedaardige opzwelling van de prostaat. Een arts is de enige die een correcte diagnose kan stellen.
Signalen van de huid
Ook uw huid kan u waardevolle aanwijzingen geven over uw gezondheid. Wees aandachtig voor wondjes die na drie à vier weken niet genezen zijn, nieuwe moedervlekken of veranderingen aan bestaande moedervlekken. Veranderingen in moedervlekken beoordeelt u best volgens onderstaand ABCDE-schema. Toch kan enkel een dermatoloog uitsluitsel geven over de aard van het symptoom.
- Asymmetry: is de vlek opvallend asymmetrisch?
- Border: is de boord onregelmatig (gekarteld, landkaartvormig)?
- Color: heeft de vlek verschillende kleuren in een complex, wanordelijk patroon (tinten bruin, rood, grijs, wit, blauw, roos, zwart)?
- Diameter: is deze groter dan 6 mm?
- Evolution: is de pigmentvlek veranderd (jeuk, bloeding,…)?
Laat naar uw borsten kijken
Vrouwen moeten bijzonder aandachtig zijn voor veranderingen aan hun borsten. Een plotse wijziging aan de borst (intrekking, uitstroming, roodheid, …) is een gegronde reden om advies in te winnen bij huisarts of gynaecoloog – maar géén reden tot ongerustheid.
Net zoals dat het geval is bij een knobbeltje of zwelling (om het even waar op het lichaam). Deze aanbevelingen zijn evengoed geldig voor mannen. Borstkanker bij mannen mag dan wel zeldzaam zijn, de aandoening kan zich wel voordoen!
Uw lichaam is kostbaar!
Indien u geen aanleiding vindt voor bepaalde aanhoudende klachten zoals gewichtsverlies, vermoeidheid, koorts, spontane blauwe plekken of een wonde die niet geneest, hoeft u niet meteen in paniek te slaan.
Deze symptomen kunnen veroorzaakt worden door een gezwel, maar evengoed door andere lichamelijke en/of psychische problemen. Blijvende klachten, ook klachten die we niet vermelden in dit e-preventiebericht, zijn uiteraard steeds een gegronde reden voor een doktersbezoek.
Meer info over de alarmsignalen of preventie van kanker?
Naar aanleiding van de jaarlijkse Werelddag tegen Kanker (4 februari) lanceerde de Stichting tegen Kanker een website (www.alarmsignalen.be) en een folder met als thema de 10 alarmsignalen van kanker.
De Stichting tegen Kanker stelt deze folder en heel wat andere folders en brochures rond kankerpreventie gratis ter beschikking. We snijden vele onderwerpen aan: voeding, alcohol, zonnen, tabak, ... Deze folders en brochures zijn te downloaden op onze website www.kanker.be onder de rubriek ‘publicaties’.
U kunt ze ook bestellen op het nummer 02/733.68.68.
Bron : Stichting tegen Kanker
Beweeg tegen kanker
De preventie van kanker beperkt zich niet enkel tot het bestrijden van tabaksgebruik... Ook andere factoren zijn van belang, zoals het behouden van een optimaal gewicht, gezond en evenwichtig eten en ten slotte regelmatig fysiek actief zijn. In onze grotendeels sedentaire maatschappij is die laatste aanbeveling vaak de moeilijkste om volgen.
Sport beoefenen? Geen tijd...
Indien u regelmatig sport beoefent, bravo en zoveel te beter voor u! Zegt een lidmaatschap van een sportclub u echter weinig, of heeft u er gewoonweg de tijd of middelen niet voor, dan kan u toch op een eenvoudige manier uw dagelijkse portie beweging krijgen.
Bijvoorbeeld door de trap te nemen in plaats van de lift. Of door
één of twee haltes voor uw bestemming af te stappen wanneer © iStockphoto.com/color and CopySpaceTM
u in de stad woont en het openbaar vervoer gebruikt.
Elke dag bewegen kan behoorlijk eenvoudig zijn en lukt ook best
zonder abonnement of dure uitrusting!
Voldoende bewegen, wat is dat?
Regelmatige fysieke activiteit zou het risico op het ontwikkelen van bepaalde kankers doen dalen. Maar wat verstaat men onder "regelmatig"?
Idealiter gaat het voor volwassen om een half uur fysieke activiteit per dag, alles bij elkaar opgeteld. Een volledig uur is nóg beter. Het belangrijkste is dat tijdens deze activiteiten uw hartritme stijgt, maar buiten adem raken hoeft niet.
Dit halve uur kan zich ook vertalen in ‘aantal stappen’. Het doel is dan 10 000 stappen per dag te zetten. Een stappenteller maakt het tellen kinderspel! Als u aan sport doet, tellen elke tien minuten sport voor 1 500 stappen die u mag aftrekken van uw dagelijkse totaal.
Deze techniek kan ook prettig en uitdagend zijn. Waarom niet proberen uw ‘stappenrecord’ te overtreffen door stelselmatig uw periodes van fysieke activiteit op te drijven, of u te meten met uw collega’s of familie?
Fysieke activiteit en de preventie van dikkedarmkanker
Recente studies tonen aan dat regelmatige fysieke activiteit het risico op dikkedarmkanker gevoelig kan doen dalen. Ook wandelen is hiervoor een geschikte fysieke activiteit.
Het ritme van een wandeling zou trouwens meer invloed hebben dan de duur. Anders gezegd brengt een half uur stevig doorstappen meer positieve effecten met zich mee dan een uur langzaam wandelen.
Fysieke activiteit en de preventie van prostaatkanker
Wat betreft de prostaatkankers, lijkt lichaamsbeweging wel de ernst van de ziekte maar niet de frequentie van deze kankers te doen afnemen. Dat wil dus zeggen dat regelmatige fysieke activiteit kan verhinderen dat bepaalde prostaatkankers erg agressief zijn of uitzaaiingen ontwikkelen, evenwel zonder het risico op het ontwikkelen van deze kanker te doen dalen.
Fysieke activiteit en de preventie van 'vrouwelijke' kankers
Regelmatige en aangepaste fysieke activiteit zou het risico op eierstok- of baarmoederkanker kunnen verminderen.
De situatie is echter iets meer genuanceerd voor borstkankers. Vóór de menopauze lijkt lichaamsbeweging weinig effect te hebben op het risico op dit type kanker (uiteraard is beweging steeds goed voor de algemene gezondheid!).
Na de menopauze kan regelmatig een fysieke activiteit beoefenen het risico op borstkanker wel doen dalen.
Combineer lichaamsbeweging met nog andere goede gewoontes
Regelmatige en aangepaste lichaamsbeweging kan dus een positief effect hebben, door in sommige gevallen het risico op kankers (zoals dikkedarm- en borstkanker) te verkleinen.
Een tweede positief aspect kan een mindere ernstige graad van de ziekte zijn, zoals bij prostaatkanker. Trouwens, sport beoefenen of regelmatig bewegen komt de algemene gezondheid ten goede.
Voor nog meer doeltreffend effect, is het aangeraden om fysieke activiteit te kaderen in een gezonde leefstijl. Niet roken, met mate drinken, verstandig zonnen, ... zijn allemaal goede gewoontes die de kans op het ontwikkelen van bepaalde kankers naar omlaag brengen.
Meer info over preventie van kanker?
De Stichting tegen Kanker stelt heel wat folders en brochures rond kankerpreventie ter beschikking. Vele onderwerpen worden aangesneden: voeding, alcohol, zonnen, tabak, ... Deze folders en brochures zijn te downloaden op onze website www.kanker.be onder de rubriek 'publicaties '.
U kunt ze ook bestellen via de website of door contact met ons op te nemen op het nummer 02/733.68.68.
Bron : Stichting tegen Kanker
|